ONDERZOEKSDOSSIER (niet voor het assessment)

Het project ‘Onderzoeksredactie’ staat bovenal in het teken van het onderzoek. Als student krijgen we veel vrijheid. De keuze voor een onderwerp, de vorm van het journalistieke product en de mediavorm ligt bij ons. Die vrijheid is fijn, maar je moet daar natuurlijk verstandig mee omgaan en overwogen keuzes maken. Competenties die deze periode centraal staan zijn: verzamelen, evalueren en reflecteren op maatschappelijke verschijnselen en ontwikkelingen.

De onderzoeksvraag

Voor het brainstormcollege hadden Lisa en ik beide al een idee. Ik vond het puntensysteem van woonverenigingen – waar ik een paar dagen eerder over hoorde uit persoonlijke kring – opmerkelijk, Lisa hoorde vanuit haar omgeving verontrustende geluiden over het medicijn Ritalin. Tijdens het college bedachten we nog twee onderwerpen, maar het medicijn Ritalin domineerde onze discussies. Met name toen we erachter kwamen dat Ritalin onder de Opiumwet valt en dus eigenlijk een drug is, besloten we ons op dit onderwerp te storten. Onze hoofdvraag vormde zich vanzelf aan de hand van alle negatieve berichten over Ritalin: waarom wordt Ritalin nog steeds voorgeschreven en geslikt?

Om antwoord te kunnen geven op deze vraag, moeten wij eerst het een en ander uitzoeken over het medicijn zelf. Zo komen wij op een lijst deelvragen. Die vragen zijn verdeeld over vijf hoofdstukken, waar onze documentaire aandacht aan zal besteden: de werking en bijwerkingen van het medicijn Ritalin, de diagnose ADHD, Ritalin gebruiken zonder de diagnose ADHD, de Opiumwet en als laatste illegaal Ritalin kopen.
1. Hoe werkt het medicijn Ritalin eigenlijk?  
Welke bijwerkingen heeft het? 
Zijn de bijwerkingen anders bij kinderen dan bij volwassenen?  
2. Wordt de diagnose ADHD te snel en makkelijk gesteld?  
Naar welke aspecten wordt er gekeken voordat er een diagnose wordt gesteld? 
Waarom blijven psychologen en psychiaters Ritalin voorschrijven bij een diagnose ADHD? 
  Kan ADHD behandeld worden zonder medicijnen?  
3. Wat zijn de consequenties voor mensen die Ritalin slikken, als ze geen ADD of ADHD hebben?  
Hoe werkt het medicijn bij mensen zonder ADHD? 
Kan je zonder ADHD toch een keer Ritalin innemen? 
4. Beseffen ADHD’ers dat Ritalin onder de Opiumwet valt? 
Beseffen ouders dat zij hun kinderen dus doping geven?  
5. Hoe makkelijk is het om zonder voorschrift Ritalin te krijgen?

Het logboek

In de eerste week zijn we met de research begonnen. We kwamen erachter wat voor medicijn het is. Lazen dat het tegen ADHD en ADD gebruikt wordt, maar dat er veel bijwerkingen zijn. Daarnaast zijn we meteen belangrijke instellingen op gaan zoeken.

In de tweede week breidden we onze research uit. Lisa neemt contact op met een paar instellingen, maar ook met een huisarts en psycholoog die in Mierlo werken. Zelf probeerde ik te ontdekken hoe de regelgeving rondom in andere landen in elkaar steekt, heb een interviewafspraak gemaakt met een vriend die Ritalin heeft geslikt voor zijn ADHD, een online apotheek gezocht die Ritalin zonder voorschrift verkoopt.

In de derde week beginnen we aan de interviews. De eerste is op dinsdag met de onderzoekster van de IVM, de tweede op vrijdag met Jasper kenmerken van ADHD heeft en daar meerdere medicijnen voor heeft gehad, waaronder Ritalin. Ook stuur ik een mail naar Ritalin-kopen, een site waarop je zonder voorschrift Ritalin kunt bestellen. Daar heb ik tot en met 9 juni mailcontact mee. Wij krijgen zelfs zonder het te vragen vier pillen Ritalin opgestuurd.

In de vierde week interviewen wij de huisarts van Lisa. Wij krijgen haar professionele houding tegenover Ritalin te horen maar ook haar persoonlijke, wat wel een leuk contrast geeft. Drie dagen later, op vrijdag, interviewen wij een psychiater over het medicijn. Hij heeft meteen na ons interview een afspraak staan, dus we moeten snel filmen. Dat moet ook écht, want de accu van de camera geeft nog maar vijftien minuten aan. We zijn nét op tijd klaar met het interview.

In de vijfde week staat het onderzoek bij mij op een wat lager pitje. Ik ben druk bezig om mijn Vrije Ruimte en andere opdrachten voor het assessment binnen twee weken af te krijgen voor de deadline van het assessmentportfolio.

In de zesde week focus ik me ook meer op het assessment, maar heb ik wel de tijdlijn grotendeel in elkaar gezet.

In de zevende week hebben we op de woensdag drie interviews gehouden: ‘s ochtends in Mierlo met een Psychiatrisch verpleger, ‘s middags in Rotterdam met een moeder en zoontje die beiden ADHD hebben en op dezelfde plek hebben we een psychologe een van haar cliënten laten interviewen. In Rotterdam verliep het nogal chaotisch. Wij zouden eigenlijk Rob Pereira (van belangenorganisatie Impuls &Woortblind en moeder en zoon interviewen, maar Rob bracht ons opeens die psychologe en haar cliënt, die ADHD heeft. Wij hadden dit niet voorbereid en hij wilde ook niet op beeld, dus we filmden de psychologe terwijl zij vragen aan hem stelde. Pereira had geen tijd meer voor een interview, dus ik heb de vragen naar hem ge-e-maild. Ook heb na woensdag gewerkt aan de tool.

De geschiedenis van Ritalin
Timeline JS

Twee bronnenkaarten

Bronnenkaart mondelinge bronnen

Onderzoeksvraag: Waarom wordt Ritalin nog steeds voorgeschreven en geslikt?

 

Algemene bronnen:      Relevantie Contactgegevens/ wanneer benaderd?
Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik.

Een onderzoekster die daar werkt.

 

 

Naar aanleiding van haar onderzoek dat gaat over studenten die zonder de diagnose ADHD Ritalin slikken, hebben we vragen gesteld met betrekking tot het ‘illegaal’ krijgen en slikken van Ritalin en welke consequenties dat kan hebben.

 

 

Belle Barendrechts, onderzoekster Instituut Verantwoord Medicijngebruik.

Benaderd op 15 mei via Bernd Bodewes, ook een onderzoeker van het IVM. Email: B.Bodewes@medicijngebruik.nl, Telefoon: 0888 800 400

 

Jasper Peeters Jasper heeft het syndroom van Asperger met kenmerken van ADHD. Vanaf zijn achtste kreeg hij een tijdlang Ritalin en daarna de concurrenten daarvan. Uiteindelijk is hij helemaal met die medicatie gestopt. Jasper Peeters. Benaderd op woensdag 17 mei via WhatsApp. Zijn telefoonnummer is: 0621979568

 

 

Cliënt Mc Kinderplein. (medisch centrum voor kwaliteit van leven)
Danny met zijn begeleidster.
Een volwassen jongen met een wat agressievere uitwerking van zijn ADHD. Vertelt over zijn ervaringen met ADHD en waarom het voor hem zo belangrijk is om Ritalin te slikken, omdat hij anders alles kort en klein slaat. Benaderd op 21 juni, toen we bij Mc Kinderplein in Rotterdam waren. Hij werd door kinderarts Rob Pereira doorgestuurd naar ons voor een interview.
Cliënten Mc Kinderplein. Manou met zijn moeder. Het is bijzonder dat zowel moeder als zoon allebei ADHD hebben. Ze merken dat de uitwerking van ADHD anders is, maar dat Ritalin ook een andere uitwerking op hen heeft. Ze vertellen als ADHD’ers over hun ervaringen in het dagelijks leven. Moeder wilde eerst liever niet dat ze allebei medicijnen zouden gaan slikken. Benaderd op 19 juni via Rob Pereira van Impuls&Woortblind. Hij regelde het interview met hen voor woensdag 21 juni.

 

Economische bronnen:     Relevantie Contactgegevens/ wanneer benaderd?
Ritalin-kopen/

Methylfenidaat.net

 

 

Verkopen online Ritalin zonder voorschrift. Zelf Ritalin opgestuurd gekregen, terwijl we alleen maar een paar vragen hadden voor ons onderzoek.

 

 

Benaderd op donderdag 18 mei via mail. Contact gehad tot en met 9 juni. Emailadres: ritalin-kopen@cmail.nu

 

 

Politieke bronnen:     Relevantie Contactgegevens/ wanneer benaderd?
Juridische bronnen:     Relevantie Contactgegevens/ wanneer benaderd?
Sociaal-cult.bronnen:     Relevantie Contactgegevens/ wanneer benaderd?
Huisarts Ina Heinsbergen

 

Zij kon ons meer vertellen over het voorschrijven van Ritalin. Ze krijgt vaak te maken met patiënten in allerlei leeftijdscategorieën die ADHD of ADD hebben. Ook vertelde ze over de bijwerkingen die het medicijn Ritalin kan hebben.

 

 

Benaderd op 17 mei via Whatapp. Telefoonnummer: 06-11028204

 

 

Psychiater Kees Kampen, werkt bij de GGZ Hij stelt de diagnose ADHD of ADD bij jeugd en volwassenen en is ook nauw betrokken bij het voorschrijven van medicijnen zoals Ritalin. Hij heeft de behandeling van iemand met ADHD/ADD volledig in de hand en moet ook zorgen dat naast het slikken van medicijnen de patiënten ook structuur wordt aangeleerd. Benaderd via de psycholoog van Lisa. Die heet Bart Giebels. Op 17 mei benaderd via Whatapp en hij heeft op 18 mei Kees Kampen op het werk persoonlijk gevraagd of hij mee wilde werken met onze documentaire.
Sociaal Psychiatrisch verpleegkundige Bart Giebels Behandeld mensen met ADHD en kijkt of de behandeling vooral op sociaal gebied geregeld kan worden. Denk aan een slechte thuissituatie, verantwoordelijkheid bij ouders neerleggen etc. Hij heeft een uitgesproken mening over het te snel diagnosticeren van kinderen en volwassenen én te snel medicatie voorschrijven. Persoonlijk benaderd op 7 mei. Zijn telefoonnummer is: 0651741593
Rob Pereira, Kinderarts sociale pediatrie bij Mc Kinderplein Hij kan meer vertellen over het effect van Ritalin op kinderen met ADHD. Benaderd op 30 mei via e-mail naar belangenorganisatie Impuls&Woortblind, uiteindelijk in de week van 19 juni geïnterviewd via e-mail.
Internationale bronnen:   Relevantie Contactgegevens/ wanneer benaderd?

Bronnenkaart schriftelijke bronnen

 

  Onderzoeksvraag: Waarom wordt Ritalin nog steeds voorgeschreven en geslikt?
Algemene bronnen: Relevantie Waar gevonden/ wanneer geraadpleegd?  
Artikel: ‘Bijwerkingencentrum: mogelijk drie volwassenen dood door Ritalin’

 

Aanleiding voor ons om dit onderwerp te kiezen. Schokkende cijfers en vele feiten over de nadelige gevolgen van Ritalin hebben ons ervan overtuigd dat er onderzoek naar Ritalin moet worden gedaan. Kort nieuwsberichtje van NOS op Facebook gevonden. Doorgelinkt naar het hele artikel op de site van NOS: http://nos.nl/artikel/2170368-bijwerkingencentrum-mogelijk-drie-volwassenen-dood-door-ritalin.html

Geraadpleegd op 27 april.

 

Artikel: ‘Levendige Ritalinhandel bij studenten’

 

Uit onderzoek van de IVM is gebleken dat 1 op de 4 studenten Ritalin slikt. Het wordt ook gebruikt door studenten die niet de diagnose ADHD hebben. Artikel relevant voor research over hoeveel mensen het medicijn eigenlijk slikken en dat hoe gevaarlijk is. We zijn door dit artikel ook op het feit gedrukt dat er misschien een commerciële handel achter Ritalin zit.

 

 

Via Nu.nl het artikel gevonden. Doorgelinkt naar de site van het onderzoek: https://medicijngebruik.nl/nieuws/detail/20377 Geraadpleegd op 10 mei.
Artikel: ‘Tbs’er heeft geen idee waarom hij therapeut doodde’. Eerste zin: ‘Overmatig ritalingebruik in combinatie met cocaïne en hasj speelden vermoedelijk een rol bij de dodelijke steekpartij in tbs-kliniek De Kijvelanden’. Deze tbs’er heeft dus beschikking gehad over te veel Ritalin. In AD de Dordtenaar gelezen. http://academic.lexisnexis.nl.lib.fontys.nl/?language=nl&verb=sf&sfi=AC01NBSimplSrch Geraadpleegd op vrijdag 12 mei.
Blog: ‘Ritalin: Medische Megablunder’. Beschrijving van wat Ritalin is, hoe het kwaad kan, hoe de waarheid over het middel in de doofpot wordt gestopt en de geschiedenis ervan. Zondag 14 mei via Google ‘België Ritalin’ link naar de site wijwordenwakker.org. http://www.wijwordenwakker.org/content.asp?m=m4&s=M65&ss=P1357

 

 

Artikel: ‘Steeds meer Belgische studenten aan de Ritalin.’ Eerste zin: In België is het gebruik van het middel Ritalin sterk gestegen, en dat wordt mede toegeschreven aan studenten die hun studiepresentaties willen verbeteren.

 

Maandag 15 mei 2017 gevonden via Google ‘België Ritalin’, link naar rechtenstudie.nl.  http://www.rechtenstudie.nl/steeds-meer-belgische-studenten-aan-de-ritalin
Blog: ‘Ben jij ook zo’n smokkelaar’ In de Schengenlanden heb je genoeg aan een Schengenverklaring. Die moet ondertekend worden door voorschrijvende arts en goedgekeurd worden door IGZ (Inspectie voor de Gezondheidszorg). Buiten het Schengengebied een Engelse verklaring (via arts) Maandag 15 mei 2017 gevonden via Google ‘België Ritalin’, link naar adhdmagazine.nl. http://adhdmagazine.nl/adhd-volwassenen-nieuws/ben-jij-ook-zon-smokkelaar/
Artikel: ‘Onder invloed de examenperiode door’ De auteur heeft zelf Ritalin geslikt. Maandag 15 mei 2017 gevonden via Google ‘België Ritalin’, link naar geestdriftmagazine.nl. http://geestdriftmagazine.nl/onder-invloed-de-examenperiode-door/
Video: ‘Zo makkelijk komt student aan Relatine.’ Belgische studenten gebruiken het voor het studeren. Maandag 15 mei 2017 gevonden via Google ‘België Rilatine’, link naar nieuws.vtm.be. https://nieuws.vtm.be/binnenland/171265-zo-makkelijk-komt-student-aan-rilatine
Artikel: ‘de digitale verkoop van Rilatine & co’. Het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten Maandag 15 mei 2017 gevonden via Google ‘België Rilatine’, link naar dwars.be.

https://dwars.be/nl/artikel/wwwonlinemedicatiezondervoorschriftbe?language_content_entity=und

Artikel: ‘Buying Ritalin in the UK?’ Wat Ritalin is, bijwerkingen,  legale status in UK, alternatieven. 17 mei via Google ‘ Ritalin England’, link http://nootopics.com/buy-ritalin-uk/
Artikel over ADHD op site van GGZ Onderzoek: is ADHD een hersenafwijking of niet? Doorgestuurd gekregen van buurvrouw van Dennis http://www.ggznieuws.nl/home/vijf-vragen-over-het-veelbesproken-adhd-onderzoek-van-the-lancet/

 

Artikel: ‘Voor alsnog kunnen mensen beter Ritalin blijven slikken’ Voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, Damiaan Denys vindt dat kinderen en volwassenen Ritalin gewoon kunnen slikken. Zaterdag 27 mei via Google ‘Belangenorganisatie Ritalin gebruikers’, link naar NOS. http://nos.nl/artikel/2170466-vooralsnog-kunnen-mensen-beter-ritalin-blijven-slikken.html

 

Artikel: ‘Organisaties aan de slag om zorg en onderwijs voor kinderen met gedragsproblemen te verbeteren.’

 

Dat ADHD/ADD blijkbaar ook zonder medicijnen kan worden behandeld. Dit artikel toont daarin een ontwikkeling die erg belangrijk is. Via Google gezocht op ADHD ook zonder medicijnen te behandelen. Kwam toen terecht op de site van de rijksoverheid:

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2015/01/27/organisaties-aan-de-slag-om-zorg-en-onderwijs-voor-kinderen-met-gedragsproblemen-te-verbeteren Geraadpleegd op 15 juni

Artikel: ‘Een op de twintig jongeren gebruikt Ritalin bij toetsen’. Stond op de site van EenVandaag

 

Al in 2014 bekend dat veel jongeren Ritalin gebruiken om beter te presteren op examens/tentamens. Het is nu 2017 en de berichtgeving is nog steeds hetzelfde, terwijl de politiek dit probleem niet heeft aangepakt in de tussentijd. Via de site van EenVandaag. Gezocht op Ritalin:

http://www.eenvandaag.nl/binnenland/51647/een_op_de_twintig_jongeren_gebruikt_ritalin_bij_toetsen Geraadpleegd op 15 juni

Economische bronnen: Relevantie Waar gevonden/ wanneer geraadpleegd?
Marktplaats.sr

 

Laura krijgt meer voorgeschreven dan dat ze slikt (waarom slikt ze minder?) en verkoopt het via Marktplaats. Maar aan wie? (Let ze daar op?). Er kan niet gereageerd worden op de site.

 

 

Maandag 15 mei 2017 gevonden via Google ‘België Ritalin’, link naar Marktplaats.sr. http://www.marktplaats.sr/diversen/overige-493/ad-96451.htm

 

 

Ritalin-kopen/ Methylfenidaat.net Verkopen online Ritalin zonder voorschrift. Benaderd op donderdag 18 mei via mail. Contact gehad tot en met 9 juni. Emailadres: ritalin-kopen@cmail.nu
Databank Nivel Cijfers over het aantal kinderen met ADHD en hoeveel daarvan Ritalin slikken. Door het college over databanken, terechtgekomen op Nivel.nl. https://www.nivel.nl/nl/nieuws/lang-niet-alle-kinderen-met-adhd-krijgen-medicijnen

Geraadpleegd op 25 mei.

 

Politieke bronnen: Relevantie Waar gevonden/ wanneer geraadpleegd?
Kamerbrief gezondheidsraad -> aan de staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

 

Het onderzoek dat geleid heeft tot een kamerbrief gaat over ADHD: medicatie en maatschappij. Kort samengevat: Het advies gaat in op de mogelijke oorzaken van de groei van het aantal kinderen en jeugdigen van vier tot achttien jaar dat vanwege aan ADHD gerelateerde problemen een beroep doet op zorg en ondersteuning. Het toenemend gebruik van methylfenidaat, beter bekend als Ritalin, baart de commissie zorgen.

 

 

 

Via de gezondheidsraad doorgeklikt naar het pdf-bestand van de kamerbrief:

https://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/adhd_medicatie_en_maatschappij_201419.pdf Geraadpleegd op 25 mei.

 

 

Antwoorden van minister Schippers op vragen van het Kamerlid Dille (PVV) over het bericht dat ADHD onterecht als neurobiologische hersenziekte wordt gekwalificeerd. Wij stellen aan verschillende bronnen dezelfde vraag: ADHD een hersenaandoening of een stempel. Interessant hoe de politiek hierover denkt. Op de site van het Ministerie van Volksgezondheid gezocht op documenten met het woord Ritalin erin. Door gelinkt naar het Pdf bestand: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2012/05/31/beantwoording-kamervragen-over-bericht-dat-adhd-onterecht-als-neurobiologische-hersenziekte-wordt-gekwalificeerd Geraadpleegd op 15 juni
Staatssecretaris Dekker  beantwoordt de vragen van de Kamerleden Siderius en Leijten (beiden SP) over ouders die zich door scholen onder druk gezet voelen om hun kind te medicaliseren tegen ADHD. Hier zie je dat het feit er is dat ouders van kinderen met ADHD onder druk worden gezet door school om ze maar medicijnen te geven ipv te behandelen. De politiek vindt dit ook belachelijk. Ook via de site van het Ministerie van Volksgezondheid:

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2016/04/19/beantwoording-kamervragen-over-druk-school-om-kinderen-te-medicaliseren-tegen-adhd Geraadpleegd op 15 juni

Antwoorden op kamervragen van Van der Veen over suïcidaal gedrag bij gebruikers van het medicijn Strattera

 

Een derde partij heeft over dit vraagstuk een WOB-verzoek ingediend en daardoor zijn er kamervragen gekomen. Het is natuurlijk geen Ritalin, maar wel een alternatief waar ook Methylfenidaat in zit. Ook onze bron Jasper vertelde dat hij suïcidaal gedrag vertoonde toen hij Strattera slikte. Via de website van het Ministerie van Volkgezondheid. Gezocht op het trefwoord ‘Strattera’:

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2008/11/06/antwoorden-op-kamervragen-van-van-der-veen-over-suicidaal-gedrag-bij-gebruikers-van-het-medicijn-strattera Geraadpleegd op 15 juni

Juridische bronnen: Relevantie Waar gevonden/ wanneer geraadpleegd?
 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sociaal-cult. bronnen: Relevantie Waar gevonden/ wanneer geraadpleegd?
App FK, farmacotherapeutisch kompas.

 

In deze app staan alle geneesmiddelen, wat ze doen en door wie ze voorgeschreven worden etc. Hieruit hebben we kunnen halen wat Ritalin precies inhoudt, wat het doet en dat het onder de Opiumwet valt. Relevant voor onze research. Ipad Lisa. Via Apple appstore gedownload. Geraadpleegd op 8 mei.

 

Boek: De nieuwe medische encyclopedie

 

 

 

In dit boek staat precies uitgelegd wat ADHD/ADD inhoudt en wat daarvoor de beste behandeling is. De conclusie is hier dat als alle andere manieren van behandelen niet voldoende zijn, dan Ritalin mag worden gebruikt. Relevant voor onze research over het onderwerp Ritalin. Dit boek staat bij Lisa in de kast, vanwege haar moeder die doktersassistente is.

Geraadpleegd op 10 mei.

Farmacotherapeutisch Kompas Zorginstituut Nederland Hierin hebben we alles gevonden wat bekend is over Methylfenidaat, dat is de stofnaam voor Ritalin. Welke bijwerkingen het heeft, de dosering ervan en de verschillende waarschuwingen die Methylfenidaat met zich meebrengt. Deze informatie is relevant voor onze research, zodat we gerichtere subvragen kunnen stellen.

 

Via internet:

https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/ bladeren/preparaatteksten/m/methylfenidaat

Geraadpleegd op 10 mei.

Gezondheidsraad: ADHD; medicatie en maatschappij Onafhankelijk wetenschappelijk adviesorgaan voor regering en parlement. Prestatiedruk en afgenomen tolerantie van afwijkend gedrag spelen mee in de verviervoudiging van het gebruik van Ritalin. Mogelijk sprake van overbehandeling. Maandag 27 mei gevonden via Google ‘belangenorganisatie ritalin gebruikers’, link naar nemokennislink. https://www.nemokennislink.nl/publicaties/eensgezind-over-ritalin-8762e32f-ec4f-4c45-a51e-1a0c14201734

 

Impuls & Woortblind, Belangenorganisatie voor onder andere mensen met ADHD en ADD. Maandag 27 mei gevonden via Google ‘belangenorganisatie ritalin gebruikers’, link naar https://www.dexamfetamine.nl/persbericht/

 

Internationale bronnen:        Relevantie     Waar gevonden/ wanneer geraadpleegd?
Persbericht op FAGG (België): ‘Rilatine, Concerta (méthylphénidate): aanbevelingen voor veiliger gebruik’. Na onderzoek van de beschikbare data concludeerde het Comité dat er zich geen dringende beperking van het gebruik van geneesmiddelen op basis van methylfenidaat opdringt, maar dat er nood is aan nieuwe aanbevelingen voor het voorschrijven van dergelijke geneesmiddelen en voor de pre-behandeling screening en het toezicht op patiënten om een veilig gebruik van dit soort geneesmiddelen te maximaliseren. Maandag 15 mei 2017 gevonden via Google ‘België Rilatine’, via dwars.be naar https://www.fagg-afmps.be/nl.

 

 

CHMP (Committee for Medical Products for Human Use – het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik). Van EMEA (European Medicines Agency).

 

Voorwaarden voor het verstrekken van Ritalin door specialisten. Maandag 15 mei 2017 gevonden via Google ‘België Rilatine’, via dwars.be, via FAGG > ‘Rilatine, Concerta (méthylphénidate): aanbevelingen voor veiliger gebruik’.

 

CBG Ritalin LA (capsule ipv tablet) bij kinderen/jongeren en volwassenen, vergelijking met andere geneesmiddelen bij volwassenen. Link naar checklist voor bijwerkingen van Ritalin onder aan.

 

Maandag 22 mei, via Google ‘Ritalin voor volwassenen’, link naar CBG. https://www.cbg-meb.nl/documenten/rapporten/2016/10/20/methylfenidaat—samenvatting-openbaar-beoordelingsrapport

Voor het laatst aangepast in oktober 2016 (onderaan de samenvatting)

 

 

Verantwoording mondelinge bronnen
Laten we beginnen met de algemene bronnen. Die zijn redelijk divers. Het IVM hebben we als eerste gesproken, omdat zij ons meer konden vertellen over het onderzoek naar studenten die Ritalin gebruiken voor examens of tijdens het uitgaan. We hebben de onderzoekster zelf gesproken, omdat zij natuurlijk het beste de cijfers en de achtergrond van het onderzoek weet.  We hebben het IVM benaderd, vanwege de vele kennis over het verantwoord gebruik van het medicijn Ritalin. Voor ons onderzoek is het relevant om te weten wat de gevaren en consequenties van Ritalin slikken zijn, zonder dat je ADD of ADHD hebt. Jasper Peeters hebben we benaderd, puur als ervaringsdeskundige. Hij heeft al verschillende medicijnen met methylfenidaat gehad voor zijn ADHD, maar had daar slechte ervaringen mee doordat soms de bijwerkingen te heftig waren. Jasper is het persoonlijke verhaal in onze documentaire, waardoor het niet te zakelijk wordt en mensen misschien dingen zullen herkennen uit zijn verhaal. De cliënten Danny en Manou met zijn moeder, die we bij Mc Kinderplein gesproken hebben, zijn ook bedoeld voor ervaringsdeskundigen. Zij hebben een nog net iets heftigere uitwerking van ADHD, dat je dat ook aan hen ziet. Deze bronnen kregen we meer in onze schoot geworpen, dan dat we ze echt specifiek hebben benaderd. Maar zulke bijzondere verhalen zijn zeker mooi meegenomen, omdat je het probleem van ADHD én het medicijn Ritalin nog duidelijker en persoonlijker kan maken.

Dan hebben we één economische ‘mondelinge’ bron. We hebben via de mail contact gehad met het bedrijfje Ritalin-kopen. Daar kan je zonder voorschrift Ritalin bestellen, wat dus eigenlijk illegaal medicijnen verkopen betekent. Deze bron hebben we benaderd om zelf participerend onderzoek te doen naar hoe makkelijk het is om zonder voorschrift aan Ritalin te kunnen komen. We waren benieuwd waarom zij dat zomaar verkopen, zeker omdat het illegaal is. Naast de antwoorden op onze vragen, kregen we ook zonder iets te zeggen een paar pillen Ritalin thuis gestuurd. Zonder dat zij het door hebben, brengen we dus iets opmerkelijks aan het licht. Ze wilde geen interview op camera doen, maar hun quotes en antwoorden plaatsen we wel in de documentaire.

Als laatste hebben we nog vier sociaal-culturele mondelinge bronnen benaderd. Allereerst de huisarts. We hebben haar benaderd voor meer duidelijk over de bijwerkingen van Ritalin, maar we waren ook nieuwsgierig naar haar eigen mening over het gebruik van Ritalin. Zij is relevant voor ons onderzoek, omdat zij veel weet over het wel of juist niet voorschrijven van medicijnen ter behandeling van ADHD. Ze heeft verschillende voorbeelden uit de praktijk aangehaald. Kees Kampen is psychiater bij de GGZ. Je hebt met deze bron dus twee vliegen in één klap. Als psychiater is hij natuurlijk heel relevant voor ons onderzoek, omdat hij de diagnose ADHD stelt bij jeugd en volwassenen. Kees is benaderd vanwege zijn nauw betrokkenheid met de GGZ, zij schrijven namelijk de medicatie voor. Hier is de vraag of je ADHD ook zonder medicijnen kunt behandelen heel belangrijk geweest, doordat hij psychiater bij de GGZ is. Een zeer zakelijk iemand die veel verstand heeft van dit onderwerp, zorgt voor geloofwaardigheid in onze documentaire. Iemand die qua mening tegenover hem staat is onze volgende bron; Bart Giebels. Hij is sociaal psychiatrisch verpleegkundige en kent Kees Kampen goed. De twee mannen denken over ADHD anders, waardoor het voor ons logisch was om Bart ook te benaderen. Hoor – wederhoor is dan van toepassing. Bart denkt dat ADHD te snel wordt gediagnosticeerd, om maar een diagnose (dus een stempel) aan een kind te geven. Hij vind ook dat ADHD makkelijk kan worden behandeld zonder al die medicijnen. Door deze afwijkende en duidelijke mening voor een sociaal psychiatrisch verpleegkundige, werden wij geprikkeld om hem te interviewen. De laatste sociaal-culturele mondelinge bron is Rob Pereira. Wij hebben hem in eerste instantie benaderd, omdat hij werkt bij de belangenorganisatie voor mensen met ADD en ADHD, genaamd Impuls & Woortblind. “Hij moet dan zeker wel positieve en negatieve verhalen kennen van patiënten met ADHD die Ritalin gebruiken”, dachten wij. Maar het ging ons ook vooral om zijn patiëntenbestand, want we waren nog op zoek naar ouders met kinderen die Ritalin slikken. En hij kon ons daar heel goed bij helpen, door het korte lijntje die hij heeft mijn zijn eigen patiënten bij Mc Kinderplein (daar werkt hij als kinderarts). Dus hij was relevant om te benaderen vanwege zijn werk bij de belangenorganisatie en als kinderarts met een groot patiëntenbestand.

Verantwoording schriftelijke bronnen

Eerst de algemene bronnen. Op 28 april dit jaar verspreidde het nieuws dat er mogelijk drie mensen zijn overleden aan het gebruik van Ritalin. Een heel opvallend nieuwsbericht dat meteen een goede ‘aanleiding’ voor onze docu is. Op de tweede dag van ons onderzoek verschijnt een artikel op medicijngebruik.nl waarin een onderzoek van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) aangehaald wordt, waaruit blijkt dat een op de vier studenten Ritalin gebruiken zonder voorschrift. Dat is  niet alleen handig voor ons om te weten maar brengt ons bij het IVM als mondelinge bron. Uit het volgende artikel blijkt dat Ritalin een rol kan hebben gespeeld bij de moord op de medewerker van de Kijvelanden. Uit een ander artikel blijkt dat ook relatief veel studenten in België Ritalin slikken. Ook staat er een blog tussen waarin uitgelegd wordt dat Ritalin onder de Opiumwet valt en dat je daar niet zomaar het buitenland mee in mag. In een paar schriftelijke bronnen komt het online verkopen van Ritalin zonder benodigd voorschrift aanbod.

Dan de economische bronnen. Ten eerste is er Marktplaats.sr, een Surinaamse rip-off van de Nederlandse site. Daar verkopen mensen dus Ritalin op. Niet alleen in Suriname, maar ook in de andere twee Nederlandstalige landen: België en Nederland. Ook is er de site Ritalin-kopen, waarop je zelfs via Bitcoin het medicijn kunt bestellen.

Schriftelijke bronnen uit de politiek. In de brief van de Gezondheidsraad staat dat het toenemende gebruik de commissie zorgen baart. Uit een brief van Edith Schippers dat zij vindt dat mensen niet zomaar Ritalin voorgeschoteld moeten krijgen, maar dat er wel van de kennis van farmaceutische bedrijven gebruik kan worden gemaakt, mits dat niet in eigenbelang is. Uit een andere Kamervraag blijkt dat de politiek vindt dat ouders hun kinderen niet onder druk van school zouden moeten laten behandelen tegen ADHD. Een van de Kamervragen gaat over Strattera, een concurrent van Ritalin, dat suïcidaal gedrag zou opwekken.

Wij hebben geen schriftelijke juridische bronnen maar wel sociaal-culturele. Te beginnen met de app Farmaceutisch Kompas (FK) waarin uitgelegd staat wat Ritalin inhoudt. Het boek De nieuwe medische encyclopedie geeft naast uitleg over wat het is ook nog aan dat als alle andere manieren niet werken, dat dan Ritalin gebruikt mag worden. Op de site van Farmaceutisch Kompas Zorginsituut Nederland staan de bijwerkingen vermeld. En op de site van de Gezondheidsraad staat dat de verviervoudiging van het gebruik van Ritalin onder andere komt door toenemende prestatiedruk en afnemende tolerantie van afwijkend gedrag.

Dan zijn er nog de internationale bronnen. Daar hebben wij er drie van. Uit onderzoek van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) uit België blijkt dat er geen dringende beperking van medicijnen op basis van methylfenidaat nodig is. Dat staat in een persbericht. Volgens het agentschap is het dus niet gevaarlijk. In het bericht van het CHMP (Committee for Medical Products for Human Use) staan de voorwaarden waaronder Ritalin mag worden voorgeschreven. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen schat de gevolgen van Ritalin LA te hoog in bij volwassenen dan bij kinderen.

Verantwoording gebruikte databanken en zoekmachines

Ik heb zelf na het college ‘Zoeken in databanken’ naar informatie gezocht op NARCIS en Biep.nu. Op laatstgenoemde staan voornamelijk Engelstalige onderzoeken. Deze zijn niet alleen lastig geschreven, de informatie hierin staat ook in de Nederlandstalige bronnen die wij hebben. Hetzelfde geldt eigenlijk voor Narcis. Op LexisNexis heb ik wel veel artikelen gevonden met interessante informatie, waarvan er een paar in de tijdlijn gebruikt worden.

Reflectie op het onderzoeksproces

Het onderzoeksproces verliep vloeiend bij ons. Nadat we het onderwerp hadden bepaald, begonnen wij  aan de research. Dat bleek een grote klus, daarom hebben wij een taakverdeling gemaakt met wie wat zou uitzoeken. Daarna konden wij aan de interviews beginnen. De eerste vier hadden we snel geregeld. Daarna waren wij allebei druk bezig om het assessmentportfolio op tijd af te krijgen. Dat is achteraf gezien wel jammer. We zaten helemaal in het onderwerp, en als je je er dan even niet meer zo intensief mee bezig houdt, ga je ongemerkt toch wat informatie vergeten. Gelukkig hebben wij de belangrijkste informatie uit de schriftelijke bronnen in een apart documentje verzameld. Daardoor kunnen we het in ieder geval snel weer teruglezen. De dag nadat we dat ingeleverd hebben, nemen wij de drie laatste interviews op. Dan staat ons nog best wat werk te wachten; niet te vergeten het onderzoeksdossier natuurlijk, maar ook het monteren van de docu en onze WordPress-pagina op Onderzoeksredactie.fhj.nl in elkaar zetten.

Hierop terugkijkend denk ik dat het bij ons best goed gegaan is. Wij hebben op verschillende manieren informatie gezocht (verschillende databanken en zoekmachines, WOB-verzoek), hebben relevante bronnen gevonden en geïnterviewd (waar dat niet face-to-face kon via de mail) en zetten de docu met een duidelijke insteek in elkaar (5 hoofdstukken).

Reflectie op de samenwerking met je duo-partner

De samenwerking verliep over het algemeen heel goed. Aan het begin van het project hebben we ook een duidelijke taakverdeling gemaakt. Zo deed Lisa research naar bepaalde informatie over Ritalin en ik deed research naar andere informatie. De resultaten van onze research hielden we bij in een bestand op Dropbox, zodat de ander het meteen kon zien. Op deze manier voorkwamen we dat we langs elkaar heen gingen werken. Dat was handig, want we hebben op de interviews en duo-gesprekken na niet heel vaak (maar wel een paar keer) samen op school aan het onderzoek gewerkt (omdat een van ons dan meestal voor Vrije Ruimte op pad ging). Wij zijn ook consequent geweest bij het opnemen van de interviews. Lisa interviewde de mensen, ik filmde het. Bij het verdelen van de taken besloten we dat ik de voice-overs in zou spreken, dus Lisa ging de interviews houden, zodat de interviewer en voice-over niet dezelfde stem hebben.  Daarnaast vind ik filmen ook leuk, dus voor mij was het weer eens een goede oefening. Meer naar het einde hebben we nog steeds een redelijk duidelijke taakverdeling. Nadat alle interviews zijn opgenomen begint Lisa met monteren, want zij heeft thuis een goede computer met goed monteerprogramma staan. Ik had al eerder de tijdlijn grotendeels gemaakt (Lisa heeft de foto’s bijgevoegd), en maak ook de tool en schrijf de tekst voor op onze pagina. Ik denk dat we eigenlijk maar een keer even geschilletje hebben gehad in een voor ons beiden stressvolle periode, maar zelfs dat losten we bijna meteen op. Een samenwerking die we na aan het begin van het jaar op de Nieuwsredactie (een crossmediale week) succesvol hervatten in de laatste acht weken van het jaar.